Chet ellarda mehnat faoliyatini amalga oshirishga ketayotgan fuqarolar uchun A/H1N1 grippi bilan kasallanishni oldini olish yo`riqnomasi
Chet
ellarda mehnat faoliyatini amalga oshirishga ketayotgan fuqarolar uchun A/H1N1
grippi bilan kasallanishni oldini olish yo`riqnomasi
Keyingi haftalarda jahon ommaviy
ahborot vositalarida grippning yangi turi tarqalganligi haqidagi xabarlar asosiy
o`rinni egallamoqda. Kasallikni
chaqiruvchisi A/H1N1 grippi virusidir. Kasallik qo`zg`atuvchisi cho`chqalarda
uchraydigan gripp virusi va odamlarda
kuzatiladigan virus bilan o`zaro
chatishishi natijasida hosil bo`ladigan o`ta yuqumli virus hisoblanadi.
Kasallikni klinik alomatlari oddiy mavsumiy gripp kasalligiga o`hshab
5-7 kun davom etadi. Shu mavsumda shifokorlarga uchrab davolash ishlarini olib
borgandan so`ng bemorning ahvoli yahshilana boradi, aks holda bemorning ahvoli
og`irlashib og`ir asoratlarga olib keladi. Agarda to`liq davolash ishlari olib
borilmasa o`lim bilan tugashi ehtimoli bor.
Hozirda Respublikamizda, ushbu grippni oldini olish, agarda
kuzatiladigan bo`lsa, kasallangan bemorlarga tibbiy yordam ko`rsatish uchun
barcha zarur chora-tadbirlar belgilab qo`yilgan.
Ushbu
kasallikka chalinishni oldini olish maqsadida xar bir fuqaro quyidagi
qoidalarga rioya qilishi shart:
1. Odamlar ko`p to`planadigan jamoat joylarida
bo`lganingizda hushyor bo`ling; O`tkir respirator kasallik ko`rinishi hollari
bo`lgan, ya’ni tumov bilan og`riyotgan, yo`talayotgan, ko`zlarida qizarish
paydo bo`lgan odamlar yonida turmang yoki o`tirmang. Bunday joylarda maxsus dokali niqobdan foydalanish
maqsadga muvofiqdir.
2. O`tkir respirator kasallik kurinishlari bo`lganda ya’ni istma
ko`tarilishi yo`tallish, tumov oshqozon og`rishi, mushaklar og`rig`ini
ozingizda sezsangiz darhol shifokorlarga murojaat qilishingizni so`raymiz. O`zboshimchalik bilan davolanish ogir oqibatlarga
olib kelishi mumkin.
3. Siz bilan istiqomat qiluvchi oila
a’zolaringizni birida shamollash yoki respirator infektsiya alomatlarini
sezsangiz kasalni darhol alohida honaga joylashtirishing va u bilan faqat mahsus dokali niqob orqali muloqatda bo`ling.
Zudlik bilan shifokor chaqiring.
4. Eslab qoling, ushbu grippni qo`zg`atuvchi
A/H1N1 virusi nafaqat insonlar orqali balki hayvonlardan ham yuqadi. Ushbu
kasallikka chalinishning oldini olish uchun birinchi navbatda uy hayvonlarini
silagandan keyin yoki ularga em bergandan so`ng albatta qo`llarni yahshilab
yuvish kerak. Kasal yoki o`lgan hayvonlarga yaqinlashmasdan darhol
mutahasislarga murojaat qilish shart.
5. A/H1N1 grippi yuqishini asosiy sabablari bu havo
tomchi yo`lidir, epidemik holatida virus
tarqalishini oldini olish maqsadida: yo`talganingzda, aks urganingizda,
og’zingizni hamda burningizni bir marotabalik salfetka bilan yoki dastro`mol
bilan yoping, qo’lingizni sovun bilan yuving. Jamoat joylarida burningizni,
og`zingizni va ko`zingizni iloji boricha qo`lingiz bilan tegishga harakat
qilmang. Yashash joyidagi xonalarni tez-tez havosini almashtirib turing.
6. Bunday kasallik keng tarqalgan vaqtlarda
aholi gavjum joylarga bormang. Shamollagan yoki gripp kasalligi bilan
og`riyotgan kishilar bilan muloqat qilishdan o`zingizni asrang. Agar o`tkir
respirator infektsiya holatini sezsangiz atrofdagilar bilan imkon qadar
muloqatda bo`lmang yashash joyingizga shifokorni chaqiring.
7. Bemor odamlar barcha safarlarini
qoldirishlari kerak. Safardan qaytayotgan kasallangan odamlar o`zlarini zudlik
bilan tez tibbiy yordam ko’rsatish
markazlariga murojaat qilishlari lozim.
8. Safarga chiqqan shaxslar o`zini va boshqa fuqarolarni himoyalash
maqsadida kundalik tadbiq etiladigan profilaktik qoidalarga rioya qilishi
zarur.
9. Agar A/H1N1 grippini oldini olish yoki
davolanish bo`yicha savollar tug`ilsa, siz shifokorga murojaat qilib batafsil
ma’lumot olishingiz mumkin
Shuningdek, gripp kasalligini yuqtirmaslik uchun kasallik belgilarini
yaxshi bilich, shaxsiy gigiyena qoidalariga rioya qilish, himoya vositalaridan
foydalanish va profilaktik tadbirlarni amalga oshirish zarur.
